Türkiyənin ilk astronavtı Alpər Gezeravcı, Beynəlxalq Kosmik Stansiyadan (BKS) Diyarbakır Abdullah Tivnikli Layihəsi Anadolu İmam Hatip Liseyinin şagirdləri ilə danışıb.
Gezeravcı hazırda harada olduğu ilə bağlı suala cavab olaraq deyib ki, İSS Türkiyənin qərbindən şərqinə 1 dəqiqəyə səyahət edə bilir və 90 dəqiqəyə dünya turu etmək üçün hərəkətdədirlər.
Həmin suallar və Gezeravcının yumoristik və məlumatlandırıcı cavabları...
- Alper abi, kosmos necədir, həqiqətən vakumdur?
Bu yer böyük bir boşluğa bənzəyir. Kosmosun böyük boşluğunda kiçik bir nöqtə olaraq qalsaq da, dünyanın görüntüsü və varlığınız qəlbimizdə çox böyükdür. Türkiyə üzərindən keçərkən əl eləməyi unutmayın.
- Kosmik stansiyada əylənə bilərsinizmi?
- Tapşırığı icra etdikdən sonra çölə çıxıb sizin kimi oynamaq üçün meydançamız yoxdur. Günbəzin müşahidə pəncərəsindən dünyanı seyr etmək bizim üçün əyləncəlidir.
- Kosmosda necə uçursunuz?
- Cazibə qüvvəsi yoxdur, ayaqlarımı yerdən qaldırıb süzürəm.
- Siz orada nə edirsiniz?
- Burada bir gün 90 dəqiqədir. Beləliklə, biz dünyanı dövrəni 90 dəqiqəyə tamamlaya bilərik.
- Günəşi görə bilirsizmi?
- Günəşi görə bilirik, lakin ona adi gözlə baxmaq çox çətindir. Günəş şüaları ISS-də çox güclüdür. Dünyamızın ətrafında bizi geyimimiz kimi qoruyan gözəl bir atmosfer var. Günəş həmin atmosferdən keçərkən bir çox zərərli şüaların qarşısını alır. Bu, bizə daha çox qorunan günəş işığı almağa imkan verir. Hətta günəş işığının ISS daxilində əks olunması çox güclüdür. Biz bu günəşi gördükdə bölgədəki istilik də buna uyğun olaraq artır. Digər tərəfdən, biz dünyanın o biri tərəfinə keçəndə, yəni yer kürəsini günəşlə aramıza qoyanda çox qaranlıq və soyuq olur. Stansiyanın çölü isindikdə çox isti olur, soyuyanda isə çox soyuyur, amma içərisi ev kimi sabit temperaturda qalır.
- Ayı görə bildinizmi?
- Biz Yerdən 400 kilometr uzağa gəlmişik, amma Aya yolumuz bir az daha uzundur. Hələ aramızda məsafə var.
- Heç qara dəlik görmüsünüz?
Bunu adi gözlə görmək mənim üçün mümkün deyildi.
- Orada ulduzlar daha parlaqdır?
Bəli, buradan bir az daha parlaq görünür.
- Göyə baxsaq, səni görə bilərikmi?
- Biz Misirə 13.10 GMT-də gəldik və bunların hamısından keçdik. Van-Ağrıdan keçib Azərbaycana doğru davam etdik. Əslində səhər bu görüşümüz olsaydı, 1 saatdan sonra üstünüzdən keçəcəkdim.
- Kosmosda nə edirsən?
Səhər 6-dan axşam 10-a kimi arı kimi işləyirik.
- Orada yadplanetlilər varmı? Onu görsəniz ona nə deyərdiniz?
- Yadplanetlini hələ görməmişəm, görsəydim, yəqin ki, sizə Furkanın salamını gətirmişəm deyərdim. Onda da mənə heç nə etməzdi. Buradakı yadplanetlilər bütün dostlarınız kimi sizi də sevə bilər. Heç bir yadplanetli ilə qarşılaşmamışam, amma mənə də maraqlıdır. Onların varlığını öyrənsəm, qayıdanda mütləq sizinlə fərqli bir şey paylaşacam...
Gezeravcı necə astronavt olmaq olar sualına belə cavab verib:
Bu gün başladığımız vəzifələr gələcəkdə edə biləcəyiniz peşələrin ən bariz işarəsidir. İndi doğma şəhərimizdə, ölkəmizdə bu yol açılıb. narahat olmayın. Astronavt olmaq üçün ilk növbədə bu günə diqqət yetirin. Bu gün keçdiyiniz dövrü nərdivanların pillələri kimi düşünün. Əgər astronavt olmağı qarşınıza məqsəd qoymusunuzsa, məktəbdəki dərsləriniz hazırda çox vacibdir. Məktəb nərdivanda bir addımdır. Ona görə də müəllimlərinizin indi sizə göstərdiyi hər şey dəyərli və vacibdir. Bugünkü dərsdə yaxşı oxuyursansa, bundan sonra yolunuzdakı maneələr aradan qalxacaq.
Çəkdiyi fotoşəkilləri yavaş-yavaş dünyaya göndərdiyini bildirən Gezeravcı deyib ki, axşam saatlarında pəncərədən çölə baxıb Ayı görmək şansınız varsa, əl eləməyi unutmayın. Bəlkə sizi buradan görmək imkanım olacaq. Ulduzlar da buradan daha parlaq görünür. Atmosferimiz günəşin zərərli şüalarını süzgəcdən keçirsə də, məncə bu, görüntüdə bir qədər dumanlanmaya səbəb olur. Biz burada atmosferdən kənarda olduğumuz üçün heç bir bloklayıcı təbəqə və ya qaz örtüyü yoxdur. Ona görə də ona baxanda ulduzlar aydın görünür. Hətta onun fotoşəkillərdəki əksi daha aydın görünür.
Məğrur,
Sitat.info