ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla əldə olunan memorandumun ölkə üçün mühüm uğurlar gətirdiyini bəyan etsə də, ekspertlərin qiymətləndirmələri fərqli mənzərə ortaya qoyur.
Sitat.info xəbər verir ki, Tramp sosial şəbəkədəki paylaşımında İranla qarşıdakı 60 gün ərzində danışıqların davam etdiriləcəyini bildirib. O, neft axınının bərpa olunduğunu, İranın nüvə silahına sahib olmayacağını, fond bazarlarının yüksəldiyini, məşğulluğun rekord həddə çatdığını və qiymətlərin aşağı düşdüyünü iddia edib.
Lakin 100 gündən artıq davam edən və minlərlə insanın həyatına son qoyan münaqişənin iqtisadi nəticələri bu optimist mənzərə ilə tam üst-üstə düşmür.
Strateji və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzinin (CSIS) ilkin hesablamalarına görə, müharibənin ABŞ Müdafiə Nazirliyinə birbaşa xərci təxminən 40 milyard dollara çatıb. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu məbləğə istifadə olunan sursatlar, məhv edilən texnika və hərbi bazalara dəyən zərər daxildir.
Ən böyük xərc məhz bahalı raket və silah sistemlərinin istifadəsi ilə bağlı olub. ABŞ ordusunun minə yaxın “Tomahawk” raketi istifadə etdiyi, sursat ehtiyatlarının əhəmiyyətli hissəsinin tükəndiyi qeyd edilir.
Müharibə enerji bazarlarına da ciddi təsir göstərib.
Benzin və dizel qiymətləri kəskin yüksəlib, nəticədə ABŞ ailələrinin xərcləri artıb. Ekspertlərin hesablamalarına görə, amerikalılar yanacaq üçün milyardlarla dollar əlavə vəsait ödəməli olublar.
Hörmüz boğazında neft daşımalarının bərpası qiymətlərin gələcəkdə azalmasına kömək edə bilər. Bununla belə, enerji bazarında sabitliyin qısa müddətdə tam bərpa olunacağı gözlənilmir.
Münaqişə inflyasiyanın da yenidən yüksəlməsinə səbəb olub.
Son məlumatlara görə, ABŞ-da illik inflyasiya üç ildən sonra ilk dəfə 4 faizi keçib. Bu isə faiz dərəcələrinin yüksək qalmasına və kreditlərin bahalaşmasına gətirib çıxarır.
Buna baxmayaraq, fond bazarları yenidən yüksəliş nümayiş etdirir. İnvestorlar xüsusilə texnologiya və süni intellekt sektorundakı böyük layihələrə maraq göstərirlər.
Sorğular isə göstərir ki, Trampın iqtisadiyyat və İran siyasəti ilə bağlı reytinqi aşağı səviyyədə qalır. Son araşdırmalara əsasən, seçicilərin təxminən üçdə biri onun iqtisadi siyasətini dəstəkləyir.
Beləliklə, Ağ Ev İranla əldə olunan razılaşmanı mühüm diplomatik nailiyyət kimi təqdim etsə də, müharibənin iqtisadi və sosial nəticələri hələ də ABŞ üçün ciddi çağırış olaraq qalır.
Aytac,
Sitat.info