Tehranın nüvə zənginləşdirmə proqramı ətrafında İran və ABŞ arasında fikir ayrılığı davam edir və tərəflər hələ də ortaq mövqeyə yaxınlaşa bilmirlər. Xüsusilə bu məsələ keçmiş prezident Barak Obamanın dövründə imzalanmış Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planının (JCPOA) yenidən gündəmə gəlməsi ilə daha da aktuallaşıb.
Mütəxəssislərin fikrincə, JCPOA vaxtilə İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısını almaq üçün hazırlanmış ən sərt beynəlxalq razılaşmalardan biri idi. Lakin hazırkı danışıqlar göstərir ki, Vaşinqton və Tehran bu sazişin gələcəyi və şərtləri ilə bağlı fərqli baxışlara malikdirlər. Bu isə sülh sazişi perspektivlərini xeyli zəiflədir.
ABŞ-ın əvvəlki illərdə İrana qarşı apardığı sərt siyasət və mümkün hərbi qarşıdurmalar ölkə iqtisadiyyatına milyardlarla dollar ziyan vurub və Vaşinqtonun qlobal mövqeyinə mənfi təsir göstərib. Belə bir fonda ABŞ rəhbərliyinin seçicilərə JCPOA-nın sadəcə “təkmilləşdirilmiş versiyası” ilə geri qayıtmasını izah etməsi olduqca çətin görünür.
ABŞ administrasiyası üçün əsas sual budur – əgər nəticədə əldə olunacaq razılaşma əvvəlki sazişdən çox da fərqlənməyəcəksə, o zaman niyə bu qədər gərginlik və qarşıdurma yaşandı? Mövcud ziddiyyətlər aradan qalxmasa, regionda gərginliyin daha da artması və yeni qarşıdurmaların baş verməsi ehtimalı yüksəkdir. Bu isə yalnız İran və ABŞ üçün deyil, bütövlükdə Yaxın Şərq və qlobal təhlükəsizlik üçün ciddi risklər yaradır.
Nərgiz,
Sitat.info