Pakistanın ordu və müdafiə qüvvələri komandanı feldmarşal Asim Munirin Tehrana üçüncü səfəri İranda davam edən müharibə fonunda İslamabadın vasitəçilik cəhdlərini davam etdirdiyini göstərir. Xüsusilə ABŞ-İran danışıqlarının dayanması və əvvəlki vasitəçilik təşəbbüslərinin nəticəsiz qalması Munirin səfərinə əlavə əhəmiyyət verir.
Səfərin əsas istiqamətlərindən biri İranın hərbi və təhlükəsizlik rəhbərliyi ilə birbaşa əlaqələrin saxlanılmasıdır. Munirin İran xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə son günlərdə iki dəfə telefon danışığı aparması da göstərir ki, Tehranla təhlükəsizlik və regional sabitlik məsələlərində kommunikasiya kanalı açıq saxlanılır.
Digər mühüm məsələ Hörmüz boğazıdır. İranın boğazı bağlı saxlamaq mövqeyi enerji bazarları və region ölkələri üçün ciddi risk yaradır. Pakistan da Körfəz ölkələrindən enerji asılılığına görə münaqişənin genişlənməsində maraqlı deyil. Buna görə İslamabadın məqsədlərindən biri Hörmüzdə gərginliyin azaldılması üçün mümkün razılaşmaya zəmin yaratmaq ola bilər.
Pakistanın vasitəçilik imkanlarını artıran başqa amil onun Səudiyyə Ərəbistanı və Türkiyə ilə müdafiə əməkdaşlığını gücləndirməsidir. Lakin bu, eyni zamanda İslamabad üçün balanslaşdırılması çətin bir vəziyyət yaradır. Pakistan bir tərəfdən İranla münasibətləri qorumağa, digər tərəfdən isə Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və ABŞ-la əlaqələrini zədələməməyə çalışır.
Bununla belə, Pakistanın əsas problemi tərəflərə real təzyiq imkanlarının məhdud olmasıdır. ABŞ və İranın əsas məsələlərdə mövqeləri kəskin fərqlənir. Bu səbəbdən Munirin səfərindən dərhal böyük diplomatik razılaşma gözləmək çətindir.
Daha real ssenari Pakistanın “arxa kanal” diplomatiyasını qorumasıdır. Yəni tərəflər birbaşa danışmağa hazır olmasa belə, İslamabad Tehranla Vaşinqton arasında mesajların ötürülməsi üçün vasitəçi rolunu saxlaya bilər.
Nəticə etibarilə, Munirin Tehrana səfəri müharibənin dərhal sona çatdırılması baxımından deyil, diplomatik kanalın tamamilə bağlanmasının qarşısını almaq baxımından əhəmiyyətlidir. Əgər Pakistan Hörmüz boğazı, regional hücumların dayandırılması və yeni ABŞ-İran danışıqlarının başlanması üzrə ilkin razılaşmaya nail ola bilsə, İslamabadın regional diplomatik çəkisi əhəmiyyətli dərəcədə artacaq.
Nərgiz Liftiyeva,
Sitat.info